Beslaglegging: welke soorten beslag er zijn en wat u kunt doen

Heeft u een brief van een deurwaarder gekregen over beslaglegging, of bent u bang dat het zover komt? Dan wilt u vooral weten wat er nu gaat gebeuren en wat u zelf nog kunt doen. Beslag betekent dat een schuldeiser via een gerechtsdeurwaarder (een deel van) uw geld of bezittingen vastzet om een openstaande schuld te innen. Dat klinkt heftig, maar er gelden duidelijke regels die u beschermen. Op deze pagina leest u in gewone taal hoe beslaglegging werkt, welke soorten beslag er zijn en welke stappen u kunt zetten.

Wanneer mag er beslag worden gelegd?

Een schuldeiser mag niet zomaar beslag leggen. In de meeste gevallen is eerst een executoriale titel nodig. Dat is meestal een vonnis van de rechter. Overheidsinstanties zoals de Belastingdienst, het CJIB, de gemeente of het UWV hebben geen rechter nodig: zij kunnen zelf een dwangbevel uitvaardigen, dat dezelfde kracht heeft als een vonnis. Pas met zo'n titel kan de gerechtsdeurwaarder beslag leggen.

Er is één uitzondering: conservatoir beslag. Dat is een voorlopig beslag dat een schuldeiser vooraf kan laten leggen, met toestemming van de rechter, zodat er later nog iets te halen valt. Pas als de rechter de schuldeiser gelijk geeft, wordt het beslag executoriaal en mag er echt geïnd of verkocht worden.

Wist je dat een incassobureau zelf geen beslag mag leggen? Alleen een gerechtsdeurwaarder mag dat. Lees meer over het verschil tussen een incassobureau en een deurwaarder.

De soorten beslag op een rij

Een deurwaarder kan op verschillende dingen beslag leggen. De meest voorkomende vormen zijn:

• Beslag op inkomen. Uw werkgever of uitkeringsinstantie houdt elke maand een deel van uw loon of uitkering in en maakt dat over aan de deurwaarder. Meer hierover leest u op onze pagina over loonbeslag.
• Beslag op uw bankrekening. Het tegoed op uw rekening wordt op het moment van beslag bevroren. Lees wat dit voor u betekent bij beslag op een bankrekening.
• Beslag op spullen (roerende zaken). Denk aan de inboedel of een auto. Die kunnen uiteindelijk worden geveild.
• Beslag op een woning (onroerende zaak). Heeft u een koophuis, dan kan daar beslag op worden gelegd. Dit is een zware maatregel die meestal pas aan het eind van een lang traject komt.

Beslag op inkomen en op de bankrekening zijn vormen van derdenbeslag: het beslag wordt gelegd bij een andere partij (een derde) die geld van u onder zich heeft, zoals uw werkgever, het UWV of de bank. Die partij moet zich dan aan het beslag houden.

Wat mag níet in beslag worden genomen?

De wet beschermt u tegen beslag dat u in armoede brengt. Een paar belangrijke regels, gebaseerd op de herziening van het beslag- en executierecht:

• Sinds 1 oktober 2020 mogen kleding, levensmiddelen en andere spullen die u nodig heeft voor persoonlijke verzorging en het dagelijks leven in beginsel niet in beslag worden genomen.
• Sinds dezelfde datum mag er in beginsel geen beslag op de inboedel worden gelegd als te verwachten is dat de kosten hoger zijn dan de opbrengst.
• Sinds 1 januari 2021 geldt bij beslag op een bankrekening een beslagvrij bedrag: een deel van het tegoed wordt vrijgehouden.
• Bij beslag op inkomen geldt de beslagvrije voet: het deel van uw inkomen dat u overhoudt om van te leven. Sinds 1 januari 2021 is de berekening daarvan vereenvoudigd door de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet.

Wat gebeurt er na de beslaglegging?

Volgens de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) laat de deurwaarder u binnen acht dagen na de beslaglegging schriftelijk weten dat er beslag is gelegd. Bij beslag op inkomen krijgt u vaak een vragenlijst. Vul die volledig in en stuur loonstroken, bankafschriften en bewijs van uw vaste lasten mee. Hoe completer uw gegevens, hoe beter de beslagvrije voet aansluit op uw situatie.

Wat kunt u zelf doen?

• Open uw post en reageer. Wegkijken maakt het duurder, want er komen steeds kosten bij.
• Neem contact op met de deurwaarder. Vaak is een betalingsregeling nog mogelijk, zeker als u laat zien wat u echt kunt missen.
• Klopt het beslag niet? Maak dan direct bezwaar bij de deurwaarder. Komt u er samen niet uit, dan kunt u de zaak aan de rechter voorleggen. Het Juridisch Loket geeft hierover gratis advies.
• Zijn er meerdere schulden? Meld u dan aan voor schuldhulpverlening bij uw gemeente. In sommige situaties kan via de schuldhulpverlening een adempauze (breed moratorium) worden aangevraagd, zodat schuldeisers tijdelijk niet mogen invorderen.

Hoe Schuldenplatform u begeleidt

Beslag komt zelden alleen. Vaak is het een teken dat er meer schulden zijn en dat het overzicht zoek is. Wij begeleiden u in dat traject: wij zetten al uw schulden, inkomsten en vaste lasten op een rij, controleren samen met u of de beslagvrije voet klopt, en bereiden de aanmelding voor bij de schuldhulpverlening van uw gemeente. De schuldregeling zelf wordt uitgevoerd door de gemeente of een bevoegde instantie; wij zorgen voor rust, structuur en een vaste contactpersoon. Er is bij ons geen wachtlijst.

Veelgestelde vragen over beslaglegging

Mag een deurwaarder zonder vonnis beslag leggen?

Meestal niet. Een deurwaarder heeft een executoriale titel nodig, zoals een vonnis. Overheidsinstanties zoals de Belastingdienst en het CJIB kunnen zelf een dwangbevel uitvaardigen. Voorlopig (conservatoir) beslag kan alleen met toestemming van de rechter.

Hoeveel geld houd ik over bij beslag op mijn loon?

U houdt altijd de beslagvrije voet over: het bedrag dat nodig is voor vaste lasten zoals huur en boodschappen. De deurwaarder berekent dit bedrag. Controleer de berekening en geef wijzigingen in uw situatie direct door.

Wat is derdenbeslag?

Bij derdenbeslag legt de deurwaarder beslag bij een andere partij die geld van u onder zich heeft, zoals uw werkgever, het UWV of uw bank. Die partij moet het geld dan inhouden en afdragen aan de deurwaarder.

Kan de deurwaarder mijn hele inboedel meenemen?

Nee. Spullen die u nodig heeft voor het dagelijks leven, zoals kleding en levensmiddelen, mogen in beginsel niet in beslag worden genomen. Ook mag er in beginsel geen beslag op de inboedel worden gelegd als de kosten hoger zijn dan de opbrengst.

Hoe lang duurt beslag op mijn inkomen?

Het beslag loopt door tot de schuld, inclusief rente en kosten, is betaald, of tot er een andere afspraak is gemaakt, bijvoorbeeld via een schuldregeling. Bij meerdere schulden is schuldhulpverlening vaak de snelste weg naar rust.

Wat is het verschil tussen conservatoir en executoriaal beslag?

Conservatoir beslag is voorlopig: het zet geld of spullen vast zolang de rechter nog niet heeft beslist. Executoriaal beslag volgt op een vonnis of dwangbevel. Dan mag de schuldeiser het geld echt innen of de spullen laten verkopen.

Kan Schuldenplatform beslag laten opheffen?

Wij kunnen beslag niet zelf opheffen. Wij begeleiden u wel bij het contact met de deurwaarder, het controleren van uw beslagvrije voet en de aanmelding voor een schuldregeling via uw gemeente. Lees ook wat een deurwaarder wel en niet mag.

Bronnen: Rijksoverheid (herziening beslag- en executierecht, 2020), Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (kbvg.nl), Het Juridisch Loket en de Rechtspraak (conservatoir beslag).

Ligt er beslag op uw inkomen of rekening en wilt u weer overzicht? Plan een gratis gesprek of bel ons op 085-9027796. Wij begeleiden u naar rust, zonder wachtlijst.