Wat is conservatoir beslag? Uitleg en wat u kunt doen
Auteur: Emel Ersoy
Conservatoir beslag is een voorlopig beslag dat een schuldeiser laat leggen voordat de rechter over de schuld heeft beslist. Het woord conservatoir komt van conserveren: bewaren. Uw geld of spullen worden vastgezet, zodat ze niet kunnen verdwijnen terwijl de rechtszaak loopt. Er wordt nog niets verkocht en er gaat nog geen geld naar de schuldeiser. Daarvoor is eerst een vonnis nodig. In deze blog leest u hoe conservatoir beslag werkt, waarom het u vaak onverwacht overkomt en wat u kunt doen als er beslag op uw rekening of spullen is gelegd.
Wat is conservatoir beslag precies?
Bij gewoon beslag heeft de schuldeiser al een executoriale titel, meestal een vonnis van de rechter. Dat heet executoriaal beslag: de deurwaarder mag dan uw spullen laten verkopen of geld van uw rekening naar de schuldeiser laten gaan. Bij conservatoir beslag is er nog geen vonnis. De schuldeiser is bang dat er straks niets meer te halen valt en vraagt de rechter daarom om de situatie alvast te bevriezen.
Een schuldeiser kan conservatoir beslag laten leggen op verschillende dingen:
- Uw bankrekening. Het beslag wordt dan gelegd bij de bank. Dit is een vorm van derdenbeslag, omdat de bank uw geld onder zich heeft.
- Spullen in huis of uw auto. U mag ze dan niet meer verkopen of weggeven.
- Uw woning of ander onroerend goed. U kunt het huis dan niet zomaar verkopen zonder dat de schuldeiser wordt betaald.
- Loon of een uitkering. Dat kan alleen onder extra voorwaarden, zie hieronder.
Wilt u eerst een overzicht van alle soorten beslag? Lees dan onze uitleg over beslaglegging.
Hoe wordt conservatoir beslag gelegd?
De wet stelt een paar duidelijke stappen. Ze staan in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).
- Verzoek aan de rechter. De schuldeiser, meestal via een advocaat, dient een verzoekschrift in bij de voorzieningenrechter. Daarin staat om welk beslag het gaat en voor welk bedrag (artikel 700 Rv).
- Snelle beslissing zonder u. De rechter beslist na een kort onderzoek. U wordt daar meestal niet bij gehoord. De rechter bepaalt ook voor welk bedrag het beslag mag worden gelegd, inclusief de kosten.
- Beslag door de deurwaarder. Met dat verlof legt een deurwaarder het beslag. In het beslagexploot staat het verlof van de rechter in plaats van een vonnis (artikel 702 Rv).
- U krijgt de stukken. Het verlof en het verzoekschrift worden samen met het beslagexploot aan u betekend. Zo weet u wat de schuldeiser stelt en waarom. Lees ook wat een exploot van de deurwaarder is.
- De rechtszaak moet volgen. Is er nog geen rechtszaak, dan moet de schuldeiser die starten binnen een termijn die de rechter bepaalt. Die termijn is ten minste acht dagen na het beslag (artikel 700 lid 3 Rv).
Let op: omdat u vooraf niet wordt gehoord, merkt u conservatoir beslag vaak pas als het er al ligt. Bijvoorbeeld omdat uw bankpas niet meer werkt of omdat de deurwaarder voor de deur staat. Dat is schrikken, maar het betekent nog niet dat de schuldeiser gelijk krijgt.
Wat betekent conservatoir beslag voor u?
Zolang het beslag ligt, mag u niet meer vrij beschikken over wat in beslag is genomen. Spullen blijven meestal gewoon bij u, maar u mag ze niet verkopen. Geld op een rekening waarop beslag ligt, wordt door de bank vastgehouden.
Er gaat nog niets naar de schuldeiser. Pas als de schuldeiser de rechtszaak wint en een vonnis krijgt dat uitgevoerd mag worden, gaat het conservatoire beslag vanzelf over in een executoriaal beslag (artikel 704 Rv). Vanaf dat moment kan er wel geld naar de schuldeiser gaan of kunnen spullen worden verkocht. Hoe zo'n verkoop gaat, leest u in onze blog over executoriale verkoop.
Wijst de rechter de eis van de schuldeiser af en staat die uitspraak vast, dan vervalt het beslag van rechtswege. U hoeft daar dan niets meer voor te doen.
Geldt de beslagvrije voet ook bij conservatoir beslag?
Ja. Wordt conservatoir beslag gelegd op loon, een uitkering of een ander bedrag dat u regelmatig krijgt, dan gelden dezelfde beschermingsregels als bij gewoon loonbeslag (artikel 720 Rv). Daar hoort de beslagvrije voet bij: het deel van uw inkomen dat u altijd houdt om van te leven. Hoe dat bedrag wordt bepaald, leest u op onze pagina over het berekenen van de beslagvrije voet.
Voor conservatoir beslag op loon of een uitkering geldt bovendien een extra regel. De rechter mag daar pas toestemming voor geven nadat u bent gehoord, of nadat u de kans hebt gehad om gehoord te worden (artikel 720 Rv). Krijgt u een oproep van de rechtbank over zo'n verzoek, ga dan dus zeker en vertel uw kant van het verhaal.
Wat kunt u doen als er conservatoir beslag is gelegd?
U staat niet machteloos. Dit zijn de belangrijkste stappen:
- Lees de stukken goed. In het verzoekschrift staat wat de schuldeiser van u vordert en waarom. Klopt de vordering niet, of hebt u al betaald? Verzamel dan bewijs, zoals betaalbewijzen en mails.
- Neem contact op met de deurwaarder. Vraag welk bedrag precies wordt gevorderd en of een betalingsregeling mogelijk is. Meer daarover leest u op onze pagina over een betalingsregeling treffen.
- Bied zekerheid aan. Gaat het om geld, dan kunt u voldoende zekerheid aanbieden, bijvoorbeeld een bankgarantie. Dat is een van de redenen waarom de rechter het beslag kan opheffen (artikel 705 Rv).
- Vraag opheffing aan bij de rechter. In een kort geding kan de voorzieningenrechter het beslag opheffen. Dat gebeurt onder meer als de vordering van de schuldeiser ondeugdelijk lijkt, als het beslag onnodig is of als er vormfouten zijn gemaakt (artikel 705 Rv). Hiervoor hebt u een advocaat nodig. Hebt u een laag inkomen, vraag dan bij het Juridisch Loket naar de mogelijkheden voor rechtsbijstand.
- Reageer op de rechtszaak. Krijgt u daarna een dagvaarding, reageer dan op tijd. Anders kan de rechter de schuldeiser gelijk geven zonder uw verhaal te horen. Lees wat u doet bij een dagvaarding van de deurwaarder.
Wie betaalt de kosten van het beslag?
De kosten van het beslag kunnen op u worden verhaald. Dat is anders als het beslag nietig, onnodig of onrechtmatig was (artikel 706 Rv). Wint u de rechtszaak, dan hoeft u dus niet zomaar voor de kosten op te draaien. Wint de schuldeiser, dan komen de kosten meestal bovenop de schuld. Dat is een reden om er snel bij te zijn.
Veelgestelde vragen over conservatoir beslag
Wat is het verschil tussen conservatoir en executoriaal beslag?
Conservatoir beslag wordt gelegd voordat er een vonnis is en is bedoeld om geld of spullen te bewaren. Executoriaal beslag wordt gelegd op basis van een vonnis of een andere executoriale titel, en daarmee mag de schuldeiser zijn geld echt innen. Wint de schuldeiser de rechtszaak, dan gaat het ene beslag over in het andere.
Mag iedere schuldeiser conservatoir beslag laten leggen?
Een schuldeiser heeft altijd eerst toestemming nodig van de voorzieningenrechter. Zonder dat verlof mag een deurwaarder geen conservatoir beslag leggen. Een incassobureau kan dus niet zelf beslag leggen.
Waarom ben ik niet gewaarschuwd?
Conservatoir beslag werkt juist omdat het onverwacht komt. Anders zou iemand zijn geld of spullen snel kunnen wegzetten. De rechter beslist daarom meestal zonder u te horen. Bij beslag op loon of een uitkering is dat anders: daar moet u eerst de kans krijgen om gehoord te worden.
Hoe lang kan conservatoir beslag blijven liggen?
Het beslag blijft liggen tot de rechtszaak is afgelopen, tot de rechter het opheft of tot u en de schuldeiser een oplossing vinden. Start de schuldeiser de rechtszaak niet binnen de termijn die de rechter heeft gegeven, dan is dat een sterke grond om opheffing te vragen.
Kan ik mijn spullen nog gebruiken?
Meestal wel. Spullen blijven vaak gewoon bij u, maar u mag ze niet verkopen, weggeven of verpanden zolang het beslag ligt.
Begeleiding bij beslag en schulden
Conservatoir beslag is vaak een teken dat een conflict over geld uit de hand loopt, of dat er meer schulden zijn dan u in uw eentje kunt overzien. Wij begeleiden u bij het maken van overzicht en de route naar een oplossing, in samenwerking met uw gemeente of een schuldhulpinstantie. Plan een gratis en vrijblijvend gesprek via ons contactformulier of bel 085-9027796.
Bronnen: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, artikelen 700, 702, 704, 705, 706 en 720 (wetten.overheid.nl, geraadpleegd 31-10-2026).