Schulden erven: wat kunt u doen met een erfenis met schulden?

Auteur: Emel Ersoy

Het overlijden van een dierbare is al zwaar genoeg. Ontdekt u daarna dat er ook schulden zijn, dan komt daar onzekerheid bij: word ik daar nu zelf verantwoordelijk voor? Het goede nieuws is dat u schulden niet zomaar automatisch overneemt. De wet geeft u bedenktijd en keuzemogelijkheden.

In dit artikel leggen we rustig uit wat uw opties zijn als u schulden erft, welke termijnen gelden en hoe u voorkomt dat u onbedoeld aansprakelijk wordt. Zo kunt u met een gerust hart een weloverwogen keuze maken.

Wordt u automatisch aansprakelijk voor geërfde schulden?

Nee. Als erfgenaam mag u zelf beslissen wat u met de nalatenschap doet. U heeft drie keuzes, en juist die keuze bepaalt of u wel of niet met eigen geld voor de schulden opdraait.

• Zuiver aanvaarden — u accepteert de erfenis volledig, inclusief alle schulden. Zijn de schulden hoger dan het bezit, dan moet u het tekort met uw eigen geld aanvullen. Dit is de meest risicovolle keuze.
• Beneficiair aanvaarden — u aanvaardt de erfenis, maar bent niet met uw privévermogen aansprakelijk voor schulden die hoger zijn dan de nalatenschap. Zijn er meer schulden dan bezittingen, dan raakt u die schulden niet zelf kwijt.
• Verwerpen — u weigert de erfenis volledig. U krijgt niets, maar bent ook nergens verantwoordelijk voor.

Beneficiair aanvaarden: de veilige keuze bij twijfel

Weet u niet zeker hoe de nalatenschap ervoor staat? Dan is beneficiair aanvaarden vaak de verstandigste keuze. U bent dan nooit met uw eigen spaargeld aansprakelijk voor een tekort. U legt hiervoor een verklaring af bij de griffie van de rechtbank; daar zijn wel kosten (griffierecht) aan verbonden.

Belangrijk: na beneficiair aanvaarden moet de nalatenschap volgens vaste wettelijke regels worden afgewikkeld (vereffening). Dat vraagt wat administratie, maar het beschermt u tegen onaangename verrassingen.

Erfenis met schulden verwerpen

Zijn de schulden overduidelijk groter dan de bezittingen, dan kunt u de erfenis verwerpen. Ook dit doet u met een verklaring bij de rechtbank. Let op: als u verwerpt, kan de erfenis doorschuiven naar een volgende erfgenaam, bijvoorbeeld uw kinderen. Bespreek dit dus binnen de familie, zodat niemand ongemerkt met de schulden blijft zitten.

Let op: neem geen spullen van de overledene mee, verkoop niets en betaal geen rekeningen met geld uit de nalatenschap voordat u een keuze heeft gemaakt. Zulke handelingen kunnen worden gezien als 'zuiver aanvaarden', waardoor u alsnog volledig aansprakelijk wordt.

Wist u dat u na het overlijden in principe drie maanden bedenktijd heeft? Deze periode heet het 'recht van beraad'. In die tijd mogen schuldeisers u nog niet dwingen om de schulden te betalen.

Welke termijn geldt er?

U heeft na het overlijden ongeveer drie maanden de tijd om onderzoek te doen en te kiezen tussen aanvaarden of verwerpen. Heeft u meer tijd nodig om alles uit te zoeken, dan kunt u bij de rechtbank om verlenging vragen. Ontdekt u pas ná een zuivere aanvaarding een onverwachte schuld, dan kunt u binnen drie maanden na die ontdekking de kantonrechter om een machtiging vragen om u alsnog te beschermen.

Schulden erven en minderjarige kinderen

Voor kinderen onder de 18 geldt een extra bescherming: zij aanvaarden een erfenis automatisch beneficiair. Wilt u een erfenis namens uw minderjarige kind verwerpen, dan heeft u daarvoor toestemming van de kantonrechter nodig.

Blijven er schulden over? Zo krijgt u weer overzicht

Soms erft u schulden die verweven zijn met uw eigen situatie, of kwam u zelf al in zwaar weer terecht. Ook dan hoeft u het niet alleen te doen. Wij begeleiden u stap voor stap naar overzicht, rust en structuur, en begeleiden u richting een passende oplossing, in samenwerking met de gemeente of bevoegde schuldhulpinstantie. Wij nemen de schuldregeling niet zelf over, maar zorgen dat u weet welke stappen u kunt zetten.

Krijgt u bijvoorbeeld te maken met een deurwaarder of dreigt er beslag op uw bankrekening? Dan is het slim om snel in actie te komen. Vaak is een betalingsregeling mogelijk, en in andere gevallen kijken we samen naar bredere manieren om uw schulden op te lossen.

Veelgestelde vragen over schulden erven

Erf ik automatisch de schulden van mijn ouders?

Nee. U wordt pas verantwoordelijk voor schulden als u de erfenis zuiver aanvaardt. Door beneficiair te aanvaarden of te verwerpen beschermt u uw eigen vermogen.

Wat is het verschil tussen beneficiair en zuiver aanvaarden?

Bij zuiver aanvaarden bent u met uw eigen geld aansprakelijk voor een tekort. Bij beneficiair aanvaarden niet: u verliest hooguit wat er in de nalatenschap zat, maar niet uw eigen spaargeld.

Hoeveel tijd heb ik om te kiezen?

In principe ongeveer drie maanden (het recht van beraad). Bij de rechtbank kunt u om extra tijd vragen als u meer onderzoek nodig heeft.

Moet ik naar de notaris om te verwerpen?

Verwerpen en beneficiair aanvaarden doet u via een verklaring bij de rechtbank. Een notaris kan u hierbij adviseren, maar is niet in alle gevallen verplicht.

Wat als ik al spullen heb meegenomen?

Wees hier voorzichtig mee. Het meenemen of verkopen van bezittingen van de overledene kan worden gezien als zuiver aanvaarden. Twijfelt u? Wacht dan met opruimen tot u een keuze heeft gemaakt.

Kunnen schuldeisers mij meteen aanspreken?

Tijdens de eerste drie maanden mogen schuldeisers u niet dwingen de schulden te betalen. Ook geldt dat oude vorderingen soms al zijn verjaard; lees meer over de verjaring van schulden.

Nuttige andere blogs

• Wat doet schuldhulpverlening precies?
• Verjaring van schulden: wanneer vervalt een schuld?
• Een betalingsregeling treffen: zo pakt u het aan

Zit u met vragen over een erfenis met schulden of over uw eigen financiën? Plan een gratis en vrijblijvend gesprek in of bel ons op 085-9027796. We denken graag rustig met u mee.