Studieschuld aflossen: hoe werkt terugbetalen en wat als het niet lukt?
Studieschuld aflossen: hoe werkt terugbetalen en wat als het niet lukt?
Auteur: Emel Ersoy
Je studie zit erop en dan komt DUO in beeld. Voor veel oud-studenten voelt een studieschuld als een last die jarenlang meereist. Toch is studieschuld aflossen vaak beter te overzien dan gedacht, zeker als je weet hoe je maandbedrag tot stand komt en welke opties je hebt bij tegenslag. In deze blog leggen we in gewone taal uit hoe het terugbetalen in 2026 werkt. Schuldenplatform begeleidt je naar overzicht, rust en structuur; de eigenlijke schuldregeling loopt altijd via DUO, je gemeente of een andere bevoegde instantie.
Wanneer begin je met terugbetalen?
Na je studie krijg je eerst een aanloopfase van ongeveer twee jaar. In die periode hoef je nog niets af te lossen, maar je mag het wel. Daarna start de aflosfase. Hoe lang die duurt, hangt af van wanneer je hebt gestudeerd: onder het oude stelsel is de aflosfase maximaal 15 jaar, onder het leenstelsel maximaal 35 jaar. Na die periode wordt een eventuele restschuld kwijtgescholden.
Hoe wordt je maandbedrag berekend?
DUO kijkt niet alleen naar de hoogte van je schuld, maar vooral naar je draagkracht: wat je redelijkerwijs kunt missen. Daarvoor telt DUO je inkomen en, als je die hebt, het inkomen van je partner mee. Verdien je weinig, dan betaal je weinig of soms niets. Verdien je meer, dan gaat je maandbedrag omhoog, maar nooit hoger dan wat bij je inkomen past. Je maandbedrag wordt jaarlijks opnieuw bekeken, zodat het meebeweegt met je situatie.
Wist je dat de rente op je studieschuld in 2026 is vastgesteld op 2,33% voor terugbetalers onder het leenstelsel? DUO stelt de rente telkens voor vijf jaar vast, dit tarief geldt tot en met 2030.
Minder of niets aflossen: je opties
Lukt het maandbedrag even niet? Dan zijn er twee routes die veel mensen niet kennen:
- Draagkrachtmeting aanvragen. Je vraagt DUO om je maandbedrag opnieuw te berekenen op basis van je actuele inkomen. Ligt je draagkracht laag, dan gaat je bedrag omlaag, soms tot nul.
- Aflosvrije periode. Je kunt tijdelijk stoppen met aflossen. In totaal mag je maximaal vijf jaar (60 maanden) aflosvrij opnemen, verspreid over je hele aflosfase. De rente loopt in die periode wel door.
Let op: een lager maandbedrag of een aflosvrije periode betekent niet dat je schuld verdwijnt. Je betaalt later langer of houdt aan het eind mogelijk een restbedrag over. Het is vooral bedoeld om lucht te geven wanneer het financieel krap is.
Sneller aflossen: is dat altijd slim?
Extra of eerder aflossen mag altijd en kost geen boete. Doordat je schuld sneller daalt, betaal je uiteindelijk minder rente. Toch is het niet in elke situatie de beste keuze. Heb je nog geen buffer voor onverwachte kosten, of staan er duurdere schulden open met een hogere rente, dan is het vaak verstandiger om die eerst aan te pakken. Een helder budgetplan maken helpt je om die afweging rustig te maken.
Wat als je studieschuld samenvalt met andere schulden?
Soms is de studieschuld maar één van meerdere achterstanden. Wanneer je schulden problematisch worden, kan DUO meedoen aan een schuldregeling. Bij een minnelijke regeling maken schuldeisers samen afspraken over wat je kunt aflossen; DUO kan daar onderdeel van zijn. Lukt een minnelijke regeling niet, dan is er de wettelijke route (Wsnp). Wil je weten hoe lang zo'n traject duurt, lees dan hoe lang schuldsanering duurt. Een andere veelgebruikte oplossing is een saneringskrediet, waarbij je schulden worden afgekocht en je nog één afspraak overhoudt. Wij begeleiden je bij het overzicht en de aanvraag; de regeling zelf wordt door de gemeente of bevoegde instantie uitgevoerd.
Zeker jongeren lopen risico wanneer een studieschuld samenkomt met bijvoorbeeld achteraf betalen. In onze blog over jongeren en uitgestelde betalingen lees je hoe je dat voorkomt.
Veelgestelde vragen over studieschuld aflossen
Telt mijn studieschuld mee bij het kopen van een huis?
Ja. Een geldverstrekker kijkt naar je studieschuld bij het bepalen van je maximale hypotheek. Hoe hoger je restschuld, hoe lager je leenruimte. Aflossen kan dus je hypotheekruimte vergroten.
Staat mijn studieschuld geregistreerd bij het BKR?
Nee. Een DUO-studieschuld staat niet bij het BKR geregistreerd. Toch wegen geldverstrekkers hem wel mee, omdat je bij een hypotheekaanvraag je studieschuld moet opgeven.
Wordt mijn studieschuld ooit kwijtgescholden?
Als je na de volledige aflosfase (15 of 35 jaar) nog een restschuld hebt, wordt die kwijtgescholden. Je hoeft dus niet levenslang af te lossen.
Kan ik mijn studieschuld meenemen in een schuldsanering?
DUO kan meedoen aan een minnelijke schuldregeling of aan de Wsnp. De studieschuld wordt dan samen met je andere schulden meegenomen in het traject.
Wat gebeurt er bij een betalingsachterstand bij DUO?
Neem bij een achterstand zo snel mogelijk contact op met DUO en vraag een draagkrachtmeting of aflosvrije periode aan. Laat je een achterstand oplopen, dan kan DUO uiteindelijk een deurwaarder inschakelen. Vroeg aan de bel trekken voorkomt extra kosten.
Rustig aan de slag met jouw situatie
Voel je je overweldigd door je studieschuld of door meerdere rekeningen tegelijk? Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Schuldenplatform begeleidt je stap voor stap naar overzicht en rust, zonder wachtlijst en met een vaste contactpersoon. Plan een gratis en vrijblijvend gesprek of bel ons op 085-9027796.