Problematische schulden: wat betekent het en wat kun je doen?
Problematische schulden: wat betekent het en wat kun je doen?
Auteur: Emel Ersoy
Misschien stapelen de rekeningen zich op en lukt het niet meer om alles op tijd te betalen. Dan hoor je al snel de term problematische schulden. Maar wat betekent dat eigenlijk? En belangrijker: wat kun je doen als je in zo'n situatie zit? In dit artikel leggen we rustig uit wanneer schulden problematisch zijn, hoeveel mensen ermee te maken hebben en welke stappen je zelf kunt zetten om weer grip te krijgen.
Wat zijn problematische schulden?
Niet elke schuld is meteen een probleem. Een lening of een rekening die je gewoon kunt afbetalen, hoort bij het dagelijks leven. Schulden worden pas problematisch wanneer je ze met je eigen inkomen niet meer binnen een redelijke termijn kunt aflossen. De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, hanteert hiervoor de definitie uit de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen): er is sprake van een problematische schuldsituatie als te voorzien is dat iemand niet door kan gaan met het betalen van schulden, oftewel als niet alle openstaande schulden binnen 36 maanden kunnen worden afgelost.
In gewone taal: kun je je schulden binnen drie jaar zelf wegwerken, dan worden ze meestal als niet-problematisch gezien. Lukt dat niet, dan is professionele begeleiding vaak nodig en spreken we van problematische schulden.
Wanneer zijn schulden problematisch? De 36-maandenregel
De 36-maandenregel is het belangrijkste meetpunt. Hierbij wordt gekeken naar het bedrag dat je maandelijks zou kunnen aflossen na aftrek van je vaste lasten en het bedrag dat je nodig hebt om van te leven. Dat laatste hangt samen met je beslagvrije voet: het deel van je inkomen waar schuldeisers niet aan mogen komen.
Een paar voorbeelden maken het concreet:
- Heb je 3.000 euro schuld en kun je 100 euro per maand missen? Dan ben je er binnen 30 maanden uit. Dat valt nog binnen de termijn.
- Heb je 12.000 euro schuld en kun je diezelfde 100 euro per maand missen? Dan zou aflossen tien jaar duren. Dat is problematisch.
Het gaat dus niet alleen om de hoogte van de schuld, maar vooral om de verhouding tussen je schulden en wat je maandelijks kunt missen.
Hoeveel mensen hebben problematische schulden?
Je bent zeker niet de enige. Volgens het CBS hadden op 1 januari 2025 ongeveer 724.110 huishoudens geregistreerde problematische schulden. Dat komt neer op 8,6% van alle huishoudens in Nederland. Een jaar eerder was dat nog 8,9%, dus er is sprake van een lichte daling.
Tegelijk is er een zorgelijk signaal: het aandeel huishoudens dat al minimaal drie jaar achter elkaar met problematische schulden kampt, steeg van 61% naar 66%. Schulden die eenmaal problematisch zijn geworden, blijken dus vaak lang aan te houden. Juist daarom is het verstandig om er op tijd bij te zijn en niet te wachten tot de problemen zich opstapelen.
Wist je dat schulden vaak sneller groeien dan je denkt? Door incassokosten, rente en verhogingen kan een kleine achterstand in korte tijd flink oplopen. Vroeg ingrijpen scheelt op de lange termijn veel geld en stress.
Signalen dat jouw schulden problematisch worden
Hoe herken je dat je schulden de verkeerde kant op gaan? Let op deze signalen:
- Je betaalt rekeningen met andere leningen of met je creditcard.
- Je opent de post niet meer omdat je bang bent voor wat erin staat.
- Je krijgt aanmaningen, incassobrieven of dreigt met een betalingsregeling niet uit te komen.
- Je hebt te maken met een deurwaarder of dreigend loonbeslag.
- Je hebt geen overzicht meer van wie je nog moet betalen en hoeveel.
Herken je een of meer van deze punten? Dan is het verstandig om in actie te komen. Hoe eerder je hulp inschakelt, hoe meer mogelijkheden er nog zijn.
Wat kun je doen bij problematische schulden?
Het goede nieuws is dat er altijd een weg vooruit is. Bij Schuldenplatform begeleiden we je stap voor stap, zodat je weer overzicht, rust en structuur krijgt. We lossen je schulden niet voor je op en voeren de schuldregeling niet zelf uit, maar we lopen met je mee en zorgen dat je niet verdwaalt in alle regels en brieven. De feitelijke schuldhulpverlening en een eventuele schuldregeling worden uitgevoerd door je gemeente of een andere bevoegde instantie.
Een traject ziet er vaak zo uit:
- Overzicht maken. Eerst brengen we samen in kaart welke schulden er zijn, bij wie en hoe hoog. Dat geeft direct meer rust.
- Eerste oplossingen. Soms is een betalingsregeling al genoeg om de druk eraf te halen.
- Schuldhulp aanvragen. Lukt het niet zelf, dan begeleiden we je richting de gemeentelijke schuldhulpverlening. Je kunt zien hoe je schuldhulp aanvraagt en wat je kunt verwachten.
- Naar een regeling toe. Bij problematische schulden kan een minnelijke regeling of een wettelijk traject (Wsnp) passend zijn. We leggen het verschil rustig uit.
Twijfel je of jouw situatie problematisch is? Wacht niet af. Een vrijblijvend gesprek geeft vaak al veel duidelijkheid.
Voorkomen dat schulden problematisch worden
Heb je nog geen problematische schulden, maar merk je dat het krap wordt? Dan helpt het om vroeg aan de bel te trekken. Via vroegsignalering werken gemeenten, energieleveranciers en woningcorporaties samen om betalingsachterstanden snel op te merken, zodat je tijdig hulp krijgt. Hoe eerder je actie onderneemt, hoe groter de kans dat je schulden beheersbaar blijven.
Tip: zet alle rekeningen en aanmaningen die je hebt op een rij en noteer per schuldeiser het bedrag. Dat ene overzicht is vaak de eerste stap naar rust.
Klaar voor een eerste stap?
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Plan een gratis en vrijblijvend gesprek met een van onze begeleiders. Samen kijken we naar jouw situatie en bespreken we welke stappen passen. Geen wachtlijst, gewoon een rustig gesprek waarin je weer perspectief krijgt.