Schulden bij jongeren: oorzaken, hulp en hoe je het voorkomt

Auteur: Emel Ersoy

Schulden bij jongeren beginnen bijna nooit met een groot bedrag. Het begint met een broek die je achteraf betaalt, een telefoon op afbetaling of een zorgpremie die een maand blijft liggen. Voor je het weet stapelen de brieven zich op en durf je de post niet meer te openen. Dat is niets om je voor te schamen: het gebeurt heel veel jongeren. In deze gids lees je hoe schulden jongeren precies raken, wat de belangrijkste oorzaken zijn, waar je gratis en anoniem terecht kunt en hoe je geldzorgen voorkomt. Schuldenplatform begeleidt je daarbij naar overzicht, rust en structuur; de eigenlijke schuldregeling loopt altijd via je gemeente of een andere bevoegde instantie.

Hoe vaak komen schulden bij jongeren voor?

Volgens cijfers van het CBS hadden in 2024 ongeveer 19.000 jongeren van 18 tot 25 jaar een geregistreerde betalingsachterstand. Dat is ruim 1% van die leeftijdsgroep en een duidelijke daling ten opzichte van 2020, toen het nog om ruim 33.000 jongeren ging. Goed nieuws dus.

Toch zegt dat cijfer niet alles. Het gaat namelijk alleen om formeel geregistreerde achterstanden. Beginnende geldzorgen zitten daar niet in: achteraf betalen bij een webshop, rood staan of geld lenen van vrienden en familie wordt nergens geregistreerd. Het werkelijke aantal jongeren met geldzorgen ligt daarom hoger. In 2024 had ongeveer 10,9% van de 18- tot 25-jarigen een consumptief krediet.

Wist je dat een achterstand meestal pas na maanden ergens wordt vastgelegd? Juist in die eerste stille periode kun je nog het makkelijkst iets regelen.

De gemiddelde studieschuld

Studieschuld is voor veel jongeren de grootste post. Volgens het CBS was de gemiddelde studieschuld in 2025 ongeveer 18.200 euro. Een DUO-studieschuld staat niet bij Stichting BKR geregistreerd, maar telt wel mee als je een hypotheek aanvraagt. Wil je weten hoe het terugbetalen werkt en wat je kunt doen als het niet lukt? Lees dan onze uitleg over studieschuld aflossen.

Oorzaken: waarom lopen jongeren schulden op?

Achteraf betalen (BNPL)

De grootste nieuwe risicofactor is achteraf betalen bij online aankopen, ook wel BNPL genoemd: Klarna, Riverty of in3. Volgens een factsheet van de Rijksoverheid en het Nibud gebruikt ruim 30% van de jongeren van 16 tot 21 jaar soms achteraf betalen bij een online aankoop. 1 op de 7 betaalde weleens te laat, en van die groep kreeg 1 op de 10 te maken met een incasso of extra kosten.

Het Nibud waarschuwt dat jongeren achteraf betalen steeds vaker gebruiken "als pinpas" en het niet als schuld zien. Maar het is wel een schuld: je hebt een betaalverplichting, en bij te laat betalen komen er kosten bij. Sinds november 2025 gelden er strengere regels voor BNPL-aanbieders, onder andere op het gebied van leeftijdsverificatie.

Let op: heb je meerdere aankopen achteraf openstaan bij verschillende aanbieders? Zet ze dan vandaag nog op één lijstje met de bedragen en de uiterste betaaldatum. Zonder overzicht mis je bijna altijd een termijn.

Andere veelvoorkomende oorzaken

• Studieschuld en DUO: de aflossing start na je studie, terwijl je inkomen dan nog laag kan zijn.
• Telefoonabonnementen: een duur toestel op afbetaling is een lening, ook als het niet zo voelt.
• De zorgverzekering: een verplichte vaste last die vanaf je 18e ineens van jou is.
• Online gokken: verliezen lopen snel op en worden vaak lang verborgen gehouden.

Wanneer sta je bij het BKR?

Je wordt bij Stichting BKR geregistreerd als je een lening of krediet aangaat van 250 euro of meer met een looptijd van minstens 1 maand. Dat geldt dus ook voor een duur telefoontoestel op afbetaling. Zo'n gewone registratie is geen straf: het is een overzicht van je leningen.

Ontstaat er een betalingsachterstand, dan komt er een achterstandscodering (A) bij. Na volledige aflossing blijft de registratie nog 5 jaar zichtbaar. Dat kan meewegen bij een hypotheek of nieuwe lening. Meer hierover lees je in onze blog over het verwijderen van een BKR-registratie.

Waar kun je als jongere terecht?

Je hoeft dit niet alleen te doen, en hulp is er vaker gratis dan je denkt:

• Geldfit Jongeren: gratis en anoniem. Je doet een korte test, chat met iemand of belt 0800-8115. Ideaal als eerste stap wanneer je nog niet weet hoe groot je probleem is.
• Je gemeente: gemeenten zijn wettelijk verplicht schuldhulp aan te bieden. Dit is het officiële loket voor een schuldregeling. Hoe zo'n traject verloopt, lees je op onze pagina over schuldhulpverlening.
• SchuldHulpMaatje: gratis begeleiding door getrainde vrijwilligers die met je meekijken en meelopen.
• Jongeren Perspectief Fonds (JPF): voor jongeren van 18 tot 27 jaar. De gemeente neemt je schulden over en jij lost af in geld óf in tijd, bijvoorbeeld door door te leren of stage te lopen. Je krijgt twee jaar begeleiding. Het fonds is actief in ongeveer 45 gemeenten.

Wij nemen die rol niet over: wij begeleiden je richting het juiste loket, helpen je je papieren op orde te krijgen en zorgen dat je de brieven en termijnen niet alleen hoeft te dragen. Wat wij precies doen, lees je bij hulp bij schulden.

Zo voorkom je schulden: vier tips van het Nibud

• Maak overzicht met een begroting. Schrijf op wat er binnenkomt en wat eruit gaat. Hoe je dat aanpakt, staat in onze uitleg over een budgetplan maken.
• Zet geld voor vaste lasten apart en laat betalingen automatisch afschrijven. Zo kun je je vaste lasten niet per ongeluk opmaken.
• Bouw een kleine buffer op. Ook 10 euro per maand helpt: een onverwachte rekening wordt dan geen schuld.
• Kom op tijd in actie bij een gemiste rekening. Vraag zelf een betalingsregeling aan en check of je recht hebt op toeslagen.

Tip: bel of mail bij een gemiste rekening altijd zelf, vóórdat er een incassobureau bij komt. In die fase zijn er nog geen extra kosten en zijn organisaties het meest bereid om mee te denken.

Veelgestelde vragen

Vanaf welk bedrag sta ik bij het BKR?

Vanaf een lening of krediet van 250 euro met een looptijd van minstens 1 maand. Een duur telefoontoestel op afbetaling valt daar dus ook onder.

Is achteraf betalen (Klarna) een schuld?

Ja. Je hebt een betaalverplichting, ook al voelt het als gewoon afrekenen. Het Nibud waarschuwt dat jongeren achteraf betalen steeds vaker als pinpas gebruiken. Betaal je te laat, dan komen er kosten bij en kan de vordering naar een incassobureau.

Telt mijn DUO-studieschuld mee bij een hypotheek?

Ja. Je studieschuld staat niet bij het BKR, maar bij een hypotheekaanvraag moet je die wel opgeven en weegt hij mee in wat je maximaal kunt lenen.

Waar kan ik als jongere gratis en anoniem terecht?

Bij Geldfit Jongeren. Je doet een korte test, chat of belt gratis met 0800-8115. Je hoeft je naam niet te geven en je zit nergens aan vast.

Kan ik met schulden toch blijven studeren?

Ja. Schulden zijn geen reden om te stoppen met je opleiding. Bij het Jongeren Perspectief Fonds kun je zelfs in tijd aflossen door door te leren of stage te lopen, in plaats van alleen in geld.

Hoe lang blijft een BKR-registratie staan?

Na volledige aflossing blijft de registratie nog 5 jaar zichtbaar. Een achterstandscodering (A) verdwijnt niet direct na betaling.

Worden mijn ouders aansprakelijk voor mijn schulden?

Ben je 18 jaar of ouder, dan zijn je schulden in principe van jou alleen. Je ouders zijn niet aansprakelijk, behalve als zij zelf hebben meegetekend of borg staan.

Nuttige andere blogs

• Studieschuld aflossen: hoe werkt terugbetalen?
• BKR-registratie verwijderen: wat kan wel en niet?
• Een budgetplan maken in 5 stappen

Loopt het je boven het hoofd, of wil je gewoon eens rustig met iemand meekijken? Vraag een gratis en vrijblijvend gesprek aan of bel ons op 085-9027796. We reageren binnen 24 uur, er is geen wachtlijst en je zit nergens aan vast.