Beslag op uw uitkering: wat mag wel en wat niet?
Auteur: Emel Ersoy
Krijgt u een brief dat er beslag ligt op uw uitkering? Dan schrikt u waarschijnlijk. U leeft al van een krap inkomen en nu gaat er ook nog geld af. Toch is een beslag op uw uitkering aan strenge regels gebonden. Een deel van uw uitkering blijft altijd van u, en op sommige betalingen mag helemaal geen beslag worden gelegd. In deze blog leest u wat een beslag op uw uitkering betekent, welke uitkeringen en toeslagen beschermd zijn en wat u zelf kunt doen.
Wat is beslag op een uitkering?
Bij beslag op uw uitkering houdt de instantie die uw uitkering betaalt elke maand een deel in. Dat deel gaat naar de deurwaarder of naar de schuldeiser die het beslag heeft gelegd. Het werkt bijna hetzelfde als loonbeslag: alleen betaalt hier niet uw werkgever, maar bijvoorbeeld UWV, de gemeente of de Sociale Verzekeringsbank.
Een deurwaarder mag dit pas doen als de schuldeiser een rechterlijk vonnis heeft, of als een overheidsinstantie een dwangbevel heeft uitgevaardigd. De deurwaarder mag aan instanties vragen of zij u periodiek geld betalen, en u bent zelf verplicht om op verzoek uw bronnen van inkomen door te geven (artikel 475g Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).
Op welke uitkeringen kan beslag worden gelegd?
De wet noemt de periodieke betalingen waarop beslag mogelijk is, maar waarbij altijd een beschermd bedrag overblijft. Daaronder vallen onder meer (artikel 475c Rv):
- een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet;
- uitkeringen op grond van andere sociale zekerheidswetten, zoals WW, WIA, Ziektewet, Wajong en AOW;
- pensioen en lijfrente;
- loon.
Kinderbijslag staat er uitdrukkelijk niet bij. Daarover leest u hieronder meer.
De beslagvrije voet: dit deel blijft altijd van u
Bij elk beslag op een uitkering geldt de beslagvrije voet. Dat is het bedrag dat u minimaal overhoudt om van te leven. De hoogte hangt af van uw woonsituatie en inkomen. De wet rekent met ongeveer 95 procent van de bijstandsnorm die voor uw situatie geldt, met een opslag als u een hoge huur of zorgpremie heeft zonder volledige toeslag (artikel 475da Rv).
Wie de beslagvrije voet berekent, hangt af van wie het beslag legt. Legt UWV zelf beslag, dan rekent UWV. Legt een deurwaarder van een andere schuldeiser beslag op uw UWV-uitkering, dan berekent die deurwaarder de beslagvrije voet. U krijgt in beide gevallen een overzicht met de bedragen die zijn gebruikt. Controleer dat overzicht goed. Klopt er iets niet, meld het dan zo snel mogelijk bij de partij die het beslag legt. Hoe de berekening werkt, leest u in onze uitleg over de beslagvrije voet berekenen.
Let op: het vakantiegeld bij uw uitkering valt ook onder het beslag. Wat daarvoor geldt, leest u in onze blog over beslag op vakantiegeld.
Kinderbijslag en kindgebonden budget: beschermd
Kinderbijslag is niet vatbaar voor beslag (artikel 23 Algemene Kinderbijslagwet). Er zijn maar twee uitzonderingen: als het gaat om onbetaalde kinderalimentatie voor het kind zelf, of als de Sociale Verzekeringsbank te veel betaalde kinderbijslag terugvordert.
Ook het kindgebonden budget is beschermd. Een schuldeiser kan daar geen beslag op leggen. Alleen een terugvordering van te veel ontvangen kindgebonden budget kan ermee worden verrekend (artikel 45 Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen).
Toeslagen: alleen in een paar gevallen
Op zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag mag een gewone schuldeiser geen beslag leggen. De wet maakt een uitzondering voor de partij waarvoor de toeslag bedoeld is (artikel 45 Awir):
- uw verhuurder, voor achterstallige huur, op de huurtoeslag;
- uw zorgverzekeraar, voor achterstallige premie, op de zorgtoeslag;
- uw kinderopvang, voor onbetaalde opvang, op de kinderopvangtoeslag.
Daarnaast mag Dienst Toeslagen een eerder te veel betaalde toeslag van dezelfde soort terugvorderen. Legt een andere schuldeiser toch beslag op uw toeslag, dan is dat beslag niet geldig. Neem dan direct contact op met de deurwaarder en vraag om opheffing.
Wist je dat een beslag op uw toeslag of uitkering ervoor kan zorgen dat uw beslagvrije voet opnieuw berekend moet worden? Geef wijzigingen in uw situatie daarom altijd door.
Wat als het geld op uw bankrekening staat?
Is uw uitkering al op uw rekening gestort, dan kan een deurwaarder in principe beslag leggen op het saldo. Ook dan mag u niet zonder geld komen te zitten. Hoe dat werkt en wat u kunt doen als uw rekening geblokkeerd is, leest u op onze pagina over beslag op uw bankrekening.
Wat kunt u zelf doen bij beslag op uw uitkering?
- Lees de brieven goed. Kijk wie het beslag legt, voor welke schuld en welk bedrag.
- Controleer de beslagvrije voet. Klopt uw woonsituatie, huur en zorgpremie in het overzicht? Een fout kan betekenen dat u te weinig overhoudt.
- Geef veranderingen door. Gaat u samenwonen, verhuizen of krijgt u een ander inkomen, meld het dan bij de beslagleggende partij.
- Neem contact op met de deurwaarder. Vaak is er ruimte voor overleg, bijvoorbeeld over een betalingsregeling.
- Zoek hulp als het meerdere schulden zijn. Bij meerdere beslagen of schuldeisers is het verstandig om schuldhulp aan te vragen bij uw gemeente.
Tip: bewaar alle brieven van de deurwaarder en de uitkeringsinstantie bij elkaar. Dan heeft u snel overzicht als u hulp vraagt.
Veelgestelde vragen over beslag op een uitkering
Mag een deurwaarder beslag leggen op mijn bijstandsuitkering?
Ja, dat mag, maar alleen met een vonnis of dwangbevel en altijd met inachtneming van de beslagvrije voet. Het bedrag dat u nodig heeft om van te leven blijft van u.
Mag er beslag worden gelegd op mijn AOW of pensioen?
Ja. AOW en pensioen vallen onder de periodieke betalingen waarop beslag mogelijk is. Ook hier geldt de beslagvrije voet.
Mag er beslag worden gelegd op kinderbijslag?
Nee, behalve voor onbetaalde kinderalimentatie voor het kind of een terugvordering door de Sociale Verzekeringsbank.
Mag mijn zorgtoeslag worden afgepakt door een deurwaarder?
Alleen door uw zorgverzekeraar voor achterstallige premie, of door Dienst Toeslagen bij een terugvordering van zorgtoeslag. Andere schuldeisers mogen er geen beslag op leggen.
Wat doe ik als de beslagvrije voet te laag lijkt?
Meld het zo snel mogelijk bij de partij die het beslag legt, met de juiste gegevens over uw woonsituatie, huur en zorgpremie. Die partij moet de berekening dan opnieuw maken.
Gratis gesprek over uw situatie
Ligt er beslag op uw uitkering en weet u niet goed waar u moet beginnen? In een gratis adviesgesprek zetten we samen op een rij wat er speelt. Wij begeleiden u richting de juiste hulp, in samenwerking met uw gemeente of een schuldhulpinstantie. Neem contact met ons op voor een gratis gesprek.