Ik wil scheiden maar ik heb geen geld
“Ik wil scheiden, maar ik heb geen geld.” Die gedachte alleen al kan verlammend werken. Veel mensen blijven vastzitten in een relatie die niet meer werkt, simpelweg omdat ze denken dat scheiden financieel onmogelijk is. Toch is dit één van de meest voorkomende misverstanden rond scheiding. Ja, scheiden kost geld. Maar niet scheiden terwijl je ongelukkig bent, kost vaak nóg meer – emotioneel én financieel. In deze blog leggen we stap voor stap uit wat je opties zijn als je wilt scheiden zonder financiële ruimte, welke kosten je kunt verwachten, waar het vaak misgaat en hoe je voorkomt dat een scheiding direct uitmondt in problematische schulden.
Je bent niet de enige (en je bent niet te laat)
Duizenden mensen in Nederland zitten in dezelfde situatie. Ze willen uit elkaar, maar:
-
er is weinig of geen spaargeld
-
één partner verdient (veel) meer dan de ander
-
de vaste lasten zijn hoog
-
er zijn al betalingsachterstanden
-
of er zijn kinderen en een gezamenlijke woning
Het idee dat je “eerst geld moet hebben om te kunnen scheiden” is begrijpelijk, maar niet altijd juist. In veel gevallen is het juist nodig om financiële hulp te combineren met het scheidingstraject.
Waarom scheiden vaak leidt tot geldproblemen
Een scheiding is zelden alleen een emotionele breuk. Het is ook een financiële aardverschuiving.
Veelvoorkomende financiële gevolgen:
-
Van één huishouden naar twee huishoudens
-
Dubbele woonlasten
-
Kosten voor advocaat of mediator
-
Verdeling van schulden
-
Minder recht op toeslagen (of juist tijdelijk meer)
-
Kinderalimentatie of partneralimentatie
Zonder goede begeleiding stapelen deze veranderingen zich snel op. Vooral als de scheiding onder spanning plaatsvindt.
“Ik heb geen geld” – wat bedoelen mensen daar écht mee?
Als mensen zeggen “ik heb geen geld om te scheiden”, bedoelen ze vaak één of meer van deze dingen:
-
Ik kan geen advocaat betalen
-
Ik kan de vaste lasten straks niet dragen
-
Ik ben bang om in de schulden te komen
-
Ik weet niet hoe ik alles moet regelen
-
Ik durf geen stappen te zetten uit angst voor chaos
Het probleem is dus zelden alleen geld. Het is gebrek aan overzicht, zekerheid en rust.
Wat kost scheiden eigenlijk?
De kosten van scheiden verschillen sterk per situatie.
Globale indicatie:
-
Mediator: vaak goedkoper dan een advocaat
-
Advocaat: hogere kosten, vooral bij conflict
-
Griffierecht: kosten voor de rechtbank
-
Extra kosten: verhuizing, inboedel, aanpassingen
Maar: wie weinig inkomen en vermogen heeft, kan in veel gevallen gebruikmaken van gesubsidieerde rechtsbijstand. Volgens informatie van de Rijksoverheid kun je bij een laag inkomen in aanmerking komen voor een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand), waardoor de kosten van een advocaat of mediator sterk worden verlaagd. Dat betekent: scheiden kan soms wél, ook zonder spaargeld.
De grootste financiële valkuilen bij scheiden zonder geld
1. Te lang blijven hangen
Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat:
-
schulden oplopen
-
stress verergert
-
conflicten escaleren
-
beslissingen onder druk worden genomen
Uitstel lijkt veilig, maar maakt de situatie vaak duurder.
2. Alles tegelijk willen regelen
Scheiden, verhuizen, geld verdelen, emoties verwerken – alles tegelijk doen is overweldigend. Dat leidt tot fouten, gemiste regelingen en onnodige kosten.
3. Geen hulp inschakelen
Veel mensen proberen “sterk te zijn” en alles zelf te regelen. Juist bij een scheiding zonder financiële ruimte is begeleiding essentieel.
Wat kun je doen als je wilt scheiden maar geen geld hebt?
1. Breng je financiële situatie in kaart
Je hoeft geen perfect overzicht te hebben, maar begin met:
-
inkomen (beide partners)
-
vaste lasten
-
schulden
-
toeslagen
-
gezamenlijke verplichtingen
Zonder overzicht geen goede keuzes.
2. Kijk naar betaalbare scheidingsvormen
-
Mediation is vaak goedkoper dan een vechtscheiding
-
Gesubsidieerde rechtsbijstand kan veel kosten wegnemen
-
Sommige gemeenten bieden ondersteuning of doorverwijzing
3. Denk vooruit (niet alleen aan vandaag)
De belangrijkste vraag is niet: “Kan ik dit nú betalen?”
Maar: “Wat is op termijn het meest houdbaar?”
Soms is tijdelijk financieel krap zitten beter dan jarenlang vastzitten in een onhoudbare situatie.
Scheiden en schulden: een veelvoorkomende combinatie
Bij veel mensen ontstaan schulden niet vóór, maar tijdens of na een scheiding:
-
achterstanden door dubbele lasten
-
vergeten rekeningen
-
onduidelijke afspraken
-
emotionele uitputting
Dit is geen falen. Het is een gevolg van een ingrijpende levensgebeurtenis.
Juist daarom is het belangrijk om:
-
vroeg te signaleren
-
snel rust te creëren
-
hulp in te schakelen voordat schulden problematisch worden
Wanneer schuldhulpverlening of budgetbeheer verstandig is
Overweeg hulp als:
-
je rekeningen niet meer kunt overzien
-
er al achterstanden zijn
-
je inkomen daalt na de scheiding
-
je bang bent de controle te verliezen
Schuldhulpverlening of budgetbeheer kan juist in deze fase voorkomen dat een scheiding uitmondt in een langdurig schuldenprobleem.
“Maar ik wil eerst scheiden, dán kijk ik wel naar het geld”
Dit klinkt logisch, maar is riskant. In de praktijk werkt het beter om scheiding en financiën parallel aan te pakken. Zo voorkom je dat:
-
afspraken onrealistisch worden
-
schulden zich vastzetten
-
stress alles overheerst
Financiële rust maakt emotionele keuzes helderder.
Wat als je partner het geld beheert?
Dit komt vaker voor dan veel mensen durven toe te geven. Als één partner het overzicht heeft en de ander niet, voelt scheiden extra spannend.
Belangrijk om te weten:
-
Je hebt recht op inzicht in gezamenlijke financiën
-
Onwetendheid betekent niet dat je geen rechten hebt
-
Hulpverleners zijn gewend aan dit soort situaties
Je hoeft dit niet alleen te doen.
Een realistische boodschap (en een hoopvolle)
Scheiden zonder geld is niet makkelijk. Het vraagt moed, overzicht en begeleiding. Maar het is in veel gevallen wel mogelijk – en vaak beter dan blijven hangen uit angst.
Wat mensen achteraf het vaakst zeggen:
“Ik had dit eerder moeten doen, maar ik wist niet hoe.”
Weten hoe is vaak het echte probleem.
Conclusie: geen geld hebben betekent niet geen opties hebben
Als je denkt: “ik wil scheiden maar ik heb geen geld”, dan sta je op een kruispunt. Niet tussen goed en fout, maar tussen blijven vastzitten of stap voor stap vooruit.
Door:
-
inzicht te krijgen
-
betaalbare hulp te zoeken
-
financiën en scheiding samen te bekijken
ontstaat er ruimte. Niet meteen luxe, maar wel rust, richting en perspectief.